Danh mục các nhóm hàng trọng điểm bắt buộc kiểm tra chuyên ngành 2026

Kiểm tra chuyên ngành là gì?

Kiểm tra chuyên ngành là hoạt động quản lý của cơ quan nhà nước nhằm đánh giá hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trước hoặc sau thông quan để bảo đảm đáp ứng các quy định về chất lượng, an toàn, sức khỏe con người, môi trường, an ninh và các tiêu chuẩn kỹ thuật. Đây là một trong những thủ tục quan trọng trong quy trình xuất nhập khẩu, đặc biệt đối với các mặt hàng có nguy cơ ảnh hưởng đến cộng đồng hoặc thuộc diện quản lý đặc biệt.

Theo định hướng cải cách thủ tục hành chính và áp dụng quản lý rủi ro, năm 2026 việc kiểm tra chuyên ngành tiếp tục tập trung vào các nhóm hàng có mức độ rủi ro cao, đồng thời giảm kiểm tra đối với doanh nghiệp và mặt hàng có lịch sử tuân thủ tốt.

Vì sao doanh nghiệp cần quan tâm đến kiểm tra chuyên ngành?

Nếu không xác định đúng hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành, doanh nghiệp có thể gặp nhiều rủi ro như:

• Hàng hóa không được thông quan đúng thời hạn.
• Phát sinh chi phí lưu container, lưu kho, lưu bãi.
• Bị xử phạt hành chính do thiếu giấy phép hoặc chứng nhận.
• Buộc tái xuất hoặc tiêu hủy đối với hàng hóa không đáp ứng quy định.
• Ảnh hưởng tiến độ sản xuất, giao hàng và hợp đồng với đối tác.

Do đó, việc xác định đúng mã HS và cơ quan quản lý chuyên ngành ngay từ khi chuẩn bị nhập khẩu là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí.

Danh mục các nhóm hàng trọng điểm bắt buộc kiểm tra chuyên ngành năm 2026
 

1. Thực phẩm và sản phẩm liên quan đến thực phẩm

Đây là nhóm hàng được quản lý nghiêm ngặt nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Các mặt hàng phổ biến

• Thực phẩm chế biến.
• Thực phẩm đông lạnh.
• Thịt và sản phẩm từ thịt.
• Hải sản đông lạnh.
• Sữa và sản phẩm từ sữa.
• Đồ uống có cồn và không cồn.
• Bánh kẹo.
• Gia vị.
• Phụ gia thực phẩm.
• Chất hỗ trợ chế biến.
• Thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
• Thực phẩm dinh dưỡng y học.
• Thực phẩm dùng cho trẻ nhỏ.
• Nguyên liệu sản xuất thực phẩm.

Nội dung kiểm tra

• Kiểm tra an toàn thực phẩm.
• Kiểm tra chỉ tiêu vi sinh.
• Kiểm tra kim loại nặng.
• Hàm lượng phụ gia.
• Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
• Chất cấm.
• Hồ sơ công bố sản phẩm (đối với một số mặt hàng).

Cơ quan quản lý

• Bộ Y tế.
• Bộ Công Thương.
• Bộ Nông nghiệp và Môi trường (tùy từng loại thực phẩm).

2. Động vật, thực vật và sản phẩm có nguồn gốc sinh học

Đây là nhóm hàng bắt buộc thực hiện kiểm dịch nhằm phòng chống dịch bệnh và sinh vật ngoại lai xâm nhập.

Động vật

• Gia súc sống.
• Gia cầm sống.
• Thủy sản sống.
• Trứng giống.
• Con giống.

Kiểm tra

• Kiểm dịch động vật.
• Kiểm tra bệnh truyền nhiễm.
• Giấy chứng nhận kiểm dịch từ nước xuất khẩu.

Thực vật

• Rau tươi.
• Trái cây.
• Hạt giống.
• Cây giống.
• Hoa tươi.
• Gỗ nguyên liệu.
• Sản phẩm gỗ chưa qua xử lý.

Kiểm tra

• Kiểm dịch thực vật.
• Sinh vật gây hại.
• Dịch bệnh thực vật.
• Kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

3. Máy móc, thiết bị và hàng hóa Nhóm 2

Hàng hóa Nhóm 2 là những sản phẩm có khả năng gây mất an toàn trong quá trình sử dụng và phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Một số sản phẩm phổ biến

• Máy nén khí.
• Máy phát điện.
• Máy hàn.
• Nồi hơi.
• Bình chịu áp lực.
• Cầu trục.
• Thang máy.
• Xe nâng.
• Thiết bị nâng.
• Máy công cụ.
• Thiết bị cơ khí.

Nội dung kiểm tra

• Chứng nhận hợp quy.
• Thử nghiệm kỹ thuật.
• Kiểm tra chất lượng nhà nước.
• Kiểm tra hồ sơ kỹ thuật.
• Kiểm tra nhãn hàng hóa.

4. Thiết bị điện và điện tử

Đây là nhóm hàng có số lượng nhập khẩu lớn và thường xuyên thuộc diện kiểm tra.

Thiết bị gia dụng

• Điều hòa.
• Máy giặt.
• Tủ lạnh.
• Máy sấy.
• Bếp điện.
• Quạt điện.
• Bình nước nóng.
• Máy hút bụi.

Thiết bị điện tử

• Tivi.
• Màn hình.
• Máy tính.
• Máy chủ.
• UPS.
• Bộ nguồn.
• Thiết bị mạng.
• Camera.

Nội dung kiểm tra

• An toàn điện.
• Tương thích điện từ (EMC).
• Hiệu suất năng lượng.
• Dán nhãn năng lượng.
• Chứng nhận hợp quy.

5. Trang thiết bị y tế

Là nhóm hàng chịu sự quản lý chặt chẽ do ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.

Ví dụ

• Máy siêu âm.
• Máy X-quang.
• Máy xét nghiệm.
• Máy theo dõi bệnh nhân.
• Máy thở.
• Kim tiêm.
• Găng tay y tế.
• Khẩu trang y tế.
• Vật tư tiêu hao.

Kiểm tra

• Phân loại thiết bị.
• Công bố tiêu chuẩn áp dụng.
• Đăng ký lưu hành.
• Giấy phép nhập khẩu (nếu thuộc diện yêu cầu).

6. Mỹ phẩm

Mỹ phẩm nhập khẩu phải thực hiện thủ tục công bố trước khi lưu hành trên thị trường Việt Nam.

Bao gồm

• Kem dưỡng.
• Kem chống nắng.
• Son môi.
• Nước hoa.
• Dầu gội.
• Sữa tắm.
• Mỹ phẩm trang điểm.
• Sản phẩm chăm sóc tóc.

Nội dung quản lý

• Phiếu công bố mỹ phẩm.
• Thành phần.
• Nhãn hàng hóa.
• Hồ sơ sản phẩm.

7. Hóa chất

Các loại hóa chất công nghiệp thuộc danh mục quản lý phải khai báo hoặc xin giấy phép.

Một số nhóm hóa chất

• Axit.
• Dung môi.
• Sơn.
• Chất tẩy rửa công nghiệp.
• Hóa chất xử lý nước.
• Tiền chất công nghiệp.

Nội dung kiểm tra

• Khai báo hóa chất.
• Phiếu an toàn hóa chất (SDS/MSDS).
• Thành phần hóa học.
• Phân loại nguy hiểm.
• Điều kiện bảo quản.

8. Phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và thức ăn chăn nuôi

Các mặt hàng này ảnh hưởng trực tiếp đến nông nghiệp và môi trường.

Bao gồm

• Phân NPK.
• Phân hữu cơ.
• Phân vi sinh.
• Thuốc trừ sâu.
• Thuốc diệt cỏ.
• Thuốc trừ bệnh.
• Thức ăn thủy sản.
• Thức ăn gia súc.
• Thức ăn gia cầm.

Kiểm tra

• Chất lượng.
• Thành phần.
• Hàm lượng dinh dưỡng.
• Chỉ tiêu kỹ thuật.
• Giấy phép lưu hành.

9. Phương tiện giao thông và linh kiện

Các mặt hàng

• Ô tô nguyên chiếc.
• Xe máy.
• Rơ moóc.
• Lốp xe.
• Kính xe.
• Đèn xe.
• Mũ bảo hiểm.
• Dây an toàn.
• Linh kiện động cơ.

Kiểm tra

• Chất lượng an toàn kỹ thuật.
• Khí thải.
• Quy chuẩn kỹ thuật.
• Chứng nhận kiểu loại.

10. Đồ chơi trẻ em và sản phẩm tiêu dùng

Đây là nhóm hàng bắt buộc đáp ứng yêu cầu về an toàn đối với trẻ nhỏ.

Bao gồm

• Đồ chơi nhựa.
• Đồ chơi điện tử.
• Xe đồ chơi.
• Búp bê.
• Bộ xếp hình.
• Xe đẩy trẻ em.
• Ghế ngồi trẻ em.

Nội dung kiểm tra

• Hàm lượng kim loại nặng.
• Độ bền cơ học.
• An toàn điện.
• Hợp quy theo quy chuẩn quốc gia.

Hồ sơ kiểm tra chuyên ngành thường gồm những gì?

Tùy từng loại hàng hóa và quy định của cơ quan quản lý, doanh nghiệp thường phải chuẩn bị:

• Tờ khai hải quan.
• Hợp đồng mua bán.
• Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
• Phiếu đóng gói (Packing List).
• Vận đơn (Bill of Lading/Air Waybill).
• Chứng nhận xuất xứ (C/O) nếu có.
• Catalogue hoặc tài liệu kỹ thuật.
• Giấy chứng nhận hợp quy/hợp chuẩn (nếu thuộc diện áp dụng).
• Phiếu thử nghiệm.
• Giấy phép nhập khẩu (nếu có).
• Giấy chứng nhận kiểm dịch hoặc chứng thư chất lượng từ nước xuất khẩu (đối với một số mặt hàng).

Kinh nghiệm giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian thông quan

• Tra cứu chính xác mã HS trước khi ký hợp đồng nhập khẩu.
• Kiểm tra mặt hàng có thuộc danh mục quản lý chuyên ngành hay không.
• Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật và chứng nhận ngay từ nhà sản xuất.
• Thực hiện đăng ký kiểm tra chuyên ngành sớm để tránh phát sinh thời gian chờ.
• Theo dõi các quy chuẩn kỹ thuật (QCVN) và tiêu chuẩn áp dụng đối với từng nhóm hàng.
• Chủ động phối hợp với đơn vị logistics, đại lý hải quan và tổ chức đánh giá sự phù hợp để xử lý hồ sơ nhanh chóng.
   

Kết luận

Kiểm tra chuyên ngành là một trong những yêu cầu quan trọng nhất đối với hoạt động xuất nhập khẩu tại Việt Nam. Năm 2026, các nhóm hàng như thực phẩm, nông sản, động vật và thực vật, máy móc thiết bị, hàng điện – điện tử, hóa chất, mỹ phẩm, trang thiết bị y tế, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, phương tiện giao thông và đồ chơi trẻ em vẫn thuộc nhóm được quản lý chặt chẽ.

Doanh nghiệp nên chủ động rà soát mã HS, xác định cơ quan quản lý chuyên ngành và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ trước khi hàng về cảng. Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp thông quan nhanh hơn mà còn giảm thiểu chi phí phát sinh, hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Để bài viết có giá trị chuyên môn và SEO cao hơn, bạn có thể bổ sung bảng chi tiết theo từng Bộ quản lý (Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Xây dựng...), căn cứ pháp lý, mã HS tiêu biểu, loại kiểm tra áp dụng và hồ sơ tương ứng. Điều này sẽ giúp người đọc dễ tra cứu và tăng khả năng xuất hiện trên các truy vấn tìm kiếm liên quan.